Foto: Labguest
Het geheugen is een raadselachtige opslagplaats van herinneringen. Zijn we eigenlijk wel in staat om een waarheidsgetrouw levensverhaal te vertellen?
Het autobiografische geheugen is het deel van ons geheugen, dat de kroniek bijhoudt van ons leven, van onze prilste herinneringen tot het moment waarin je nu verkeert. Dat geheugen is nogal grillig: het verdraait, laat weg of geeft kleine gebeurtenissen naar verhouding een veel te zwaar gewicht. Douwe Draaisma formuleert het prachtig in zijn boek 'Waarom het leven sneller gaat als je ouder wordt':
Herinneringen groeien met ons mee. We praten met andere ogen over onze jeugd dan twintig jaar geleden. Bij het ophalen van herinneringen vertellen we bovendien graag een samenhangend verhaal. Dingen die daarbuiten vallen of reacties die niet overeenkomen met ons zelfbeeld, kieperen we overboord."Het is alsof de aantekeningen van je leven door een ongezeglijke notulist laat maken, die er zijn eigen interesses op nahoudt, die minutieus vastlegt wat je liever was vergeten en bij de glorieuze momenten doet alsof hij ijverig aan het schrijven is, maar heimelijk al lang de dop op de pen heft geschroefd."
- Douwe Draaisma
Ook hebben we een bijzondere voorkeur voor het vertellen van de dingen die we voor het eerst beleefden: de eerste liefde, de eerste keer zelfstandig op vakantie en de eerste dag op je werk. Juist omdat ze nieuw zijn, maken ze de meeste indruk en worden dus goed onthouden. Bovendien vormen deze gebeurtenissen vaak onze persoonlijkheid.
In de meeste levensverhalen ligt dan ook de nadruk op de periode tussen de 15 en 25 jaar: de jaren dat we alles uitproberen en richting geven aan ons leven. De gebeurtenissen die daarna volgen, zijn vaak een herhaling van zetten. Die kunnen we bij het vertellen net zo goed weglaten.
Volgens Douwe Draaisma is bij het verzamelen van herinneringen een soort regisseur aan het werk, die inzoemt op cruciale scenes en op zoek is naar een rode draad.
"Herinneringen ordenen zich in thema's, motieven, verhaallijnen. Ze komen gaandeweg in het gelid van een ontwikkeling te staan. Wat iemand vertelt over zijn herinneringen aan zichzelf of aan anderen, is gericht tot een publiek, en is daarmee al niet meer de kale registratie van de gebeurtenis zelf."
- Douwe Draaisma
Mensen zijn dus voortdurend bezig hun leven te interpreteren. En dit vind ik het mooie van het menselijke brein: al tijdens het opdiepen van herinneringen maken we er een verhaal van.
Verder lezen over de rol van verhalen bij herinneringen:
- Verhalen: het ideale vervoermiddel voor je geheugen
- Vijf tips om meer herinneringen te bewaren aan je leven
0 reacties:
Een reactie plaatsen