Weten kinderen wie hun overleden vader was? Weten ze hoe hij leefde en waar hij van droomde?
Als kinderen op jonge leeftijd één van hun ouders verliezen, heeft dat grote impact op hun latere leven. Met uitzondering van een paar losse herinneringen bewaren kinderen geen herinneringen aan hun eerste vier levensjaren. Ook in de periode daarna duurt het enige jaren voordat er zoiets als een 'autobiografisch geheugen' ontstaat. Pas ongeveer vanaf het tiende jaar begint het geheugen zich te vullen met herinneringen, schrijft Douwe Draaisma in het boek Waarom het leven sneller gaat als je ouder wordt.
Op latere leeftijd zullen deze kinderen dus nauwelijks nog iets weten over hun jong overleden vader of moeder. Ze weten niets over diens gewoonten, liefhebberijen of voorkeuren. Ze weten ook niets over diens dromen en idealen. Of over de liefde die hun vader of moeder voor hen koesterde.
De overblijvende vader of moeder heeft de belangrijke rol om de nagedachtenis van de overledene levend te houden door verhalen te vertellen. Zo vertelt een vader iedere avond aan zijn tweejarige dochtertje hoe ze met haar overleden moeder iedere zaterdag naar de bakker en de slager ging en dat er overal wat lekkers te halen viel. Door de herhaling van verhalen over alledaagse gebeurtenissen kunnen kinderen op latere leeftijd zich toch een beeld vormen van hun overleden ouder, al is het uit de tweede hand.
Een boek kan natuurlijk ook. Een levensboek over de overleden persoon maakt het verhaal over de vader of moeder namelijk nog een stuk tastbaarder dan alleen het mondelinge verhaal. Dat vormt voor het kind in zijn latere leven een grote steun. Een boek kun je altijd weer oppakken om door te bladeren of om stukjes uit te lezen.
Onlangs kreeg ik de vraag hoe ik het maken van zo'n boek aanpak. Ik laat daarbij diverse nabestaanden aan het woord, die de overledene van nabij meegemaakt hebben. Vrienden, familieleden of collega’s bijvoorbeeld. Zij kennen allemaal een eigen facet van de overledene en hebben allemaal hun eigen persoonlijke herinneringen en ervaringen. Samengevoegd in één document geeft dit een mooi totaalbeeld van de hoofdpersoon.
Het mooie is dat het maken een dergelijk boek ook een rol speelt in de rouwverwerking. Door (opnieuw) te praten over de dierbare persoon die te vroeg overleden is, deel je gemeenschappelijke herinneringen met elkaar. Ook de weg er naar toe is al de moeite waard.
Verder lezen:
- Tradities zijn ingebouwde familietijd
- Houd herinneringen vast aan dierbare overledenen
- Vijf tips voor het maken van een afscheidsboek voor een stervende
0 reacties:
Een reactie plaatsen