Bij 'medewerkersparticipatie' hoort een persoonlijk verhaal

Werknemersparticipatie, wat is dat eigenlijk? Voor veel mensen is het een abstract begrip, dat niet onmiddellijk warmte oproept. Ook als een bedrijf toelichting geeft op aandelenplannen voor hun medewerkers blijft het afstandelijk. Het bijbehorende verhaal ontbreekt.

Met het beschikbaar stellen van aandelen geeft een bedrijf zijn medewerkers een belang in het bedrijf. Een aandeel is echter geen papiertje dat je echt in handen houdt, het zijn slechts cijfers op iemands bankrekening. Als een bedrijf communiceert over werknemersparticipatie, gaat dat vooral over belastingregels en andere ‘financiële techniek’. Nuttig, maar je hart gaat er niet sneller van kloppen.

Toch heeft werknemersparticipatie van alles te bieden aan medewerkers. Bedrijven die hun werknemers aandelen of certificaten aanbieden, werken aan een duurzame band met hun personeel. Het is een vorm van maatschappelijk verantwoord ondernemen. Het gaat over het kweken van betrokkenheid.

Wat werknemersparticipatie nodig heeft, is een verhaal dat duidelijk voor het voetlicht brengt wat een aandelenplan voor een werknemer betekent. In opdracht van het Nederlands Participatie Instituut ging ik daarom op bezoek bij drie ondernemingen, die hun medewerkers aandelen of certificaten aanbieden. Zij vertelden waarom ze het eigenlijk doen: om hun mensen te binden en hun betrokkenheid te vergroten.

Bij de uitgeverij/drukkerij BDU in Barneveld merkten ze dat werknemersparticipatie weliswaar sympathie oproept, maar dat een bedrijf de gedachte daarachter wel voortdurend moet uitdragen. Het verhaal dat 'aandelen een leuk spaarpotje zijn voor de oude dag' bleek niet motiverend genoeg voor jongere medewerkers om mee te doen. Als de financiële opbrengst het enige doel is, kun je ook gewone aandelen kopen.

Er hoort een verhaal bij, ontdekte BDU. Het bedrijf, dat volgend jaar 140 jaar bestaat, vindt het heel belangrijk om zelfstandig te blijven. Door het aandelenplan hebben werknemers een zware stem aan de aandeelhouderstafel om dat belang veilig te stellen. Daar gaat het personeel voor. Ze hebben hun verhaal gevonden.

Boekje over medewerkersparticipatie
Het verhaal van BDU is opgenomen in het boekje Duurzaam aandeelhouderschap door werknemers, dat ik geschreven heb voor het Nederlands Participatie Instituut (SNPI). Onder de titel Binden, boeien, behouden vertellen medewerkers van drie bedrijven hun eigen verhaal over medewerkersparticipatie. Het boekje is op 9 september jl. officieel gepresenteerd in perscentrum Nieuwspoort in Den Haag en verkrijgbaar via het SNPI.